Rozdział 2 – Cel i zadania związku

§4

Związek jest niezależny od pracodawców, organów administracji państwowej, samorządu terytorialnego oraz od partii politycznych i innych organizacji.

§5

Związek zrzesza pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, spółdzielczej umowy o pracę, a w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych zatrudnionych na podstawie członkostwa (wyboru, powołania, mianowania), osoby wykonujące prace nakładczą, osoby wykonujące prace umowy agencyjnej, a także osoby wykonujące prace na podstawie innej umowy prawnej Członkami związku mogą być także osoby bezrobotne, emeryci i renciści.

§6

Celem Związku jest ochrona pracy, godności oraz interesów członków Związku i ich rodzin, a w szczególności:

1. ochrona interesów materialnych, socjalnych i kulturalnych,
2. zabezpieczenie praw pracowniczych w zakresie wykonywanej pracy i wynagradzania, warunków socjalno-bytowych, bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony przed zanieczyszczeniami i degradacją środowiska przyrodniczego,
3. podejmowanie starań o zgodność działania zakładu pracy z interesami pracowników,
4. umacnianie rodziny oraz ochrona życia rodzinnego,
5. szerzenie demokratyzmu i umacnianie koleżeńskiej solidarności w stosunkach wzajemnych,
6. zapewnienie pracownikom warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych,
7. ochrona kultury i szeroko pojętej edukacji,
8. kształtowanie aktywnej postawy działania dla dobra Ojczyzny,
9. podejmowanie działań na rzecz ochrony naturalnego środowiska człowieka,
10. pogłębianie wiedzy członków Związku,
11. przeciwdziałanie bezrobociu i pomoc bezrobotnym członkom Związku,
12. działanie na rzecz osób niepełnosprawnych i potrzebujących szczególnej pomocy.

§7

Związek realizuje swoje cele przez:

1. reprezentowanie swoich członków wobec pracodawców, organów administracji państwowej, samorządowej, instytucji społecznych i innych organizacji,
2. zawieranie, wypowiadanie i rozwiązywanie układów, umów i innych porozumień związkowych,
3. wszczynanie i udział w postępowaniu administracyjnym, sądowym i innym na rzecz osób potrzebujących pomocy,
4. organizowanie i kierowanie akcjami protestacyjnymi załóg w przypadku istotnego naruszenia interesów pracowniczych, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach proklamowania strajku,
5. inicjowanie samopomocy członków Związku,
6. podejmowanie starań o zapewnienie członkom i ich rodzinom wczasów pracowniczych, zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, miejsc w żłobkach i przedszkolach dla ich dzieci oraz odpowiedni udział w świadczeniach z funduszu socjalnego i innych funduszy zakładu pracy,
7. przeciwdziałanie alkoholizmowi i narkomanii,
8. popieranie inicjatywy w zakresie usprawnienia gospodarki, rozwoju kultury, nauki i postępu technicznego,
9. prowadzenie działalności oświatowo-kulturalnej, tworzenie warunków do odpoczynku po pracy,
10. ujawnianie nieprawidłowości w życiu społecznym celem ich usuwania,
11. sprawowanie kontroli nad warunkami bezpieczeństwa i higieny pracy, zapewnianie okresowej kontroli stanowisk pracy i zakazywanie swym członkom pracy na stanowiskach nie odpowiadających ustalonym warunkom,
12. współdziałanie ze służbą zdrowia w celu ochrony zdrowia pracowników i ich rodzin,
13. prowadzenie badań nad warunkami życia ogółu pracowników, w szczególności nad poziomem kosztów utrzymania i regularne publikowanie wyników badań,
14. rozwijanie działalności wydawniczej i prasowej,
15. publiczne opiniowanie projektów i przepisów dotyczących: życia ludzi pracy, reprezentacji pracowniczych, uczestnictwa pracowników w zarządzaniu, ustawodawstwa socjalnego oraz kluczowych decyzji o podziale dochodu narodowego, kierunkach inwestycji, podziale funduszu spożycia społecznego, zaopatrzenia rynku, gospodarce mieszkaniowej, kształtowaniu cen i płac oraz innych spraw istotnych dla ludzi pracy,
16. udzielanie pomocy materialnej członkom Związku,
17. powoływanie agend dla realizacji zadań statutowych,
18. prowadzenie działalności gospodarczej dla uzyskania środków przeznaczonych na realizację zadań statutowych.

§8

1. Członkowie Związku zrzeszają się na zasadzie terytorialno-zawodowej, co oznacza, że:
   1. Związek zrzesza członków wszystkich zawodów,
   2. podstawową organizacją związkową jest organizacja zakładowa zrzeszająca pracowników wszystkich zawodów, zatrudnionych w danym zakładzie pracy oraz emerytów i rencistów.
   3. emeryci i renciści, a także inne osoby mogą zrzeszać się w tak zwanych kołach terenowych związku. zgodnie z § 10,
   4. zakładowa organizacja związkowa w miarę potrzeby tworzy niższe ogniwa, a w szczególności: organizacje wydziałowe /oddziałowe/ i Koła.
   5. Podstawową jednostką terytorialną jest region obejmujący swym zasięgiem teren co najmniej jednego województwa. Związku mogą się organizować na zasadach jak w pkt. 1 lub tworzyć decyzją organizacji zakładowych-wspólne organy przedstawicielskie (międzyzakładowe komisje koordynacyjne)
   6. Utworzenie podregionu oraz zmiana jego zasięgu działania wymaga zgody i rejestracji w Komisji Krajowej
   7. Zarząd regionu może tworzyć Podregiony na wniosek zainteresowanych Organizacji Zakładowych, Międzyzakładowych. Podregiony działają zgodnie z Regulaminem uchwalonym przez Zarząd Regionu
   8. w ramach Związku na wszystkich jego szczeblach mogą działać sekcje zawodowe lub branżowe. Sekcje zawodowe obejmują pracowników wykonujących jeden zawód lub kilka zawodów pokrewnych.
2. Związek może zawierać porozumienia o współdziałaniu z innymi związkami zawodowymi , jeśli statuty tych związków odpowiadają podstawowym zasadom określonym w niniejszym statucie.

§9

Władze związkowe wszystkich szczebli pochodzą z wyborów. Wybory odbywają się na następujących zasadach:

1. kandydatem może być wyłącznie osoba uprawniona do głosowania na zebraniu /Zjeździe/ dokonującym wybory,
2. nie ogranicza się liczby kandydatów,
3. głosuje się na poszczególnych kandydatów,
4. głosowanie jest tajne,
5. przewodniczącego wybiera bezpośrednio walne zebranie organizacji danego szczebla,
6. wybory są ważne, gdy bierze w nich udział co najmniej połowa liczby delegatów (członków) uprawnionych do głosowania
7. wybrany zostaje ten kto w głosowaniu uzyskał 50% plus jeden oddanych głosów.
8. szczegółowe zasady i tryb przeprowadzenia wyborów określa Ordynacja Wyborcza do władz Związku uchwalona przez Krajowy Zjazd Delegatów,
9. funkcji związkowych nie może pełnić osoba zajmująca kierownicze stanowisko.
   1. w zakładzie pracy dyrektorzy, zastępcy dyrektorów, kierownicy i zastępcy kierowników, księgowi zakładów pracy.
   2. w zarządach władzy samorządowej i administracji rządowej wszystkich szczebli.
10. członek związku pozbawiony mandatu delegata na Zjazd (zebranie) może pełnić funkcje związkowe do czasu najbliższego Zjazdu (zebrania) który podejmuje decyzje o jego reelekcji lub odwołaniu z pełnionej funkcji.
11. odwoływanie członka władz związkowych odbywa się na takich zasadach, jak wybór,
12. delegaci wybierani są na okres kadencji, która trwa 4 lata.

§10

1. Podstawowe jednostki organizacyjne powstają z inicjatywy podjętej przez co najmniej 3 osoby uprawnione do tworzenia ogniwa związku zawodowego. Stanowią one komitet założycielski. Komitet założycielski nabywa uprawnienia władzy związkowej po zarejestrowaniu w Zarządzie Regionu i działa do czasu wyboru statutowych władz podstawowej jednostki organizacyjnej. Wybory statutowych władz przeprowadza się w terminie ustawowym.
2. Ogniwa Związku powstają z inicjatywy pracowników, którzy tworzą w tym celu zakładowe komitety założycielskie. Powołanie ogniwa zakładowego powinno być zgłoszone regionalnemu zarządowi Związku. Ogniwo może tworzyć jeden członek związku.